Metody ładowania akumulatorów CSB

 

 

Ogólne informacje

 

Aby uzyskać pełną wydajność akumulatora, należy dobrać odpowiednią metodę ładowania w zależności od aplikacji i stanu baterii CSB. Dostępne są następujące metody: ładowanie prądem półstałym, ładowanie prądem stałym, ładowanie przy stałym napięciu oraz dwustopniowe ładowanie stałym napięciem.

Do akumulatorów pracujących w trybie cyklicznym stosuje się zwykle ładowanie stałoprądowe (CC) lub stałonapięciowe (CV). W pracy buforowej (podtrzymującej) stosuje się metodę stałego napięcia. Metoda półstałego prądu służy głównie jako ładowanie uzupełniające po długim okresie przechowywania. Dwustopniowe ładowanie CV jest coraz częściej stosowane do szybkiego ładowania akumulatorów VRLA.

 

Tabela 1 – Metody i właściwości ładowania szczelnego akumulatora VRLA

Metody ładowania Praca cykliczna Praca rezerwowa (podtrzymująca) Ładowanie uzupełniające Wykres
Półstały prąd
  • Ładowanie możliwe w krótkim czasie
  • Ryzyko przeładowania – trudna kontrola prądu
  • Niski koszt
Nie dotyczy
  • Szybkie ładowanie możliwe
  • Wymaga kontroli czasu dla uniknięcia przeładowania
1
Ładowanie stałym prądem
  • Ładowanie w stosunkowo krótkim czasie
  • Konieczność zabezpieczenia przed przeładowaniem
  • Wyższy koszt
Niepraktyczne
  • Możliwość sterowania ilością ładunku czasowo
2
Ładowanie stałym napięciem (CC/CV)
  • Najbardziej odpowiednia metoda
  • Dłuższy czas ładowania
  • Możliwość szybkiego ładowania przy zmianie wartości napięcia
  • Standard dla pracy buforowej
  • Niewłaściwe napięcie => przeładowanie lub niedoładowanie
  • Możliwość ładowania zestawów szeregowych
3
Dwustopniowe CV
  • Szybkie ładowanie
  • Wyższy koszt
  • Szybkie odzyskanie pojemności nawet po głębokim rozładowaniu
  4

 

2. Metody ładowania – omówienie i wykresy

 

1) Metoda ładowania prądem półstałym

Metoda uproszczona – prąd maleje wraz ze wzrostem napięcia. Ryzyko przeładowania przy zbyt długim czasie ładowania.

Charakterystyka ładowania półstałym prądem

Rysunek 1. Charakterystyka ładowania prądem półstałym.

Opis wykresu (SEO)

Na wykresie pokazano typowy przebieg ładowania prądem półstałym. Prąd ładowania jest wysoki na początku i stopniowo maleje, podczas gdy napięcie rośnie. W końcowej fazie nadal płynie zbyt duży prąd, co może prowadzić do przeładowania. Wykres ilustruje, dlaczego metoda ta wymaga kontroli czasu ładowania.


2) Metoda ładowania prądem stałym

 

Prąd pozostaje stały, a napięcie stopniowo rośnie. Wymaga precyzyjnych układów zabezpieczających.

Charakterystyka ładowania stałym prądem

Rysunek 2. Charakterystyka ładowania stałym prądem.

Opis wykresu

Wykres przedstawia ładowanie akumulatora stałym prądem (CC). Prąd utrzymuje stałą wartość, a napięcie rośnie aż do osiągnięcia poziomu końcowego. Metoda pozwala dokładnie obliczyć ilość przekazanego ładunku, ale wymaga układów zabezpieczających przed przeładowaniem.


3) Metoda stałego napięcia (CC/CV)

Charakterystyka CC/CV

Rysunek 3. Ładowanie stałym napięciem z ograniczeniem prądu (CC/CV).

Opis wykresu

W pierwszej fazie prąd jest wysoki i stały (CC), a napięcie rośnie. Po osiągnięciu napięcia docelowego ładowarka przechodzi w tryb CV – napięcie pozostaje stałe, a prąd maleje. To najczęściej stosowana metoda w VRLA, łącząca skuteczność i bezpieczeństwo.


4) Dwustopniowa metoda stałego napięcia

Dwustopniowe ładowanie CV

Rysunek 4. Dwustopniowa charakterystyka ładowania CV.

Opis wykresu

W pierwszej fazie stosowane jest wysokie napięcie, co pozwala szybko odzyskać większość pojemności. Po spadku prądu ładowanie przechodzi w drugą fazę – niższe napięcie podtrzymujące. Metoda zapewnia szybkie, bezpieczne ładowanie bez ryzyka przeładowania.


 

3. Środki ostrożności dotyczące ładowania

 

Praca cykliczna

  • Wymagane jest szybkie, kontrolowane ładowanie.
  • Należy stosować ograniczenia prądowe i zabezpieczenie przed przeładowaniem.
  • W temperaturach <5°C i >35°C konieczna jest kompensacja temperaturowa.

Praca buforowa (standby)

  • Niewielkie zmiany napięcia ładowania wpływają na żywotność baterii.
  • W trybie buforowym akumulator jest stale doładowywany małym prądem.
  • Po rozładowaniu zalecane jest ładowanie dwustopniowe, aby szybko odzyskać pojemność.